{"id":206,"date":"2026-03-30T13:20:23","date_gmt":"2026-03-30T11:20:23","guid":{"rendered":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/?p=206"},"modified":"2026-03-30T13:20:23","modified_gmt":"2026-03-30T11:20:23","slug":"krytyka-wwo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/2026\/03\/30\/krytyka-wwo\/","title":{"rendered":"Krytyka WWO"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czym jest WWO?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">WWO to skr\u00f3t od wysoko wra\u017cliwej osoby. Poj\u0119cie to (z ang. HSP &#8211; <em>highly sensitive person<\/em>) jako pierwsza wprowadzi\u0142a psycholo\u017cka Elaine Aron w latach 90. XX wieku. Trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce wykorzysta\u0142a istniej\u0105cy w psychologii koncept wra\u017cliwo\u015bci sensorycznej &#8211; jednej z cech temperamentu wyodr\u0119bnionej m.in. przez Jana Strelaua. Jest to zdolno\u015b\u0107 reagowania na bod\u017ace zmys\u0142owe o ma\u0142ej warto\u015bci stymuluj\u0105cej.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Krytyka WWO<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co w takim razie jest nie tak z WWO, skoro taki koncept istnieje w psychologii? Ot\u00f3\u017c WWO nie zatrzymuje si\u0119 jedynie na sprawdzonych empirycznie w\u0142a\u015bciwo\u015bciach temperamentu. Autorka WWO, a za ni\u0105 wiele innych os\u00f3b, zacz\u0119\u0142o poszerza\u0107 ten koncept o coraz to nowe cechy, kt\u00f3re z temperamentem nie maj\u0105 ju\u017c wiele wsp\u00f3lnego. I tak, w dzie\u0142ach Elaine Aron mo\u017cna np. znale\u017a\u0107 informacj\u0119 o tym, \u017ce osoby WWO silnie reaguj\u0105 na przemoc czy okrucie\u0144stwo, s\u0105 wysoce wra\u017cliwe na sztuk\u0119 i pi\u0119kno, ch\u0119tniej ni\u017c osoby NWO (niewysoko wra\u017cliwe) rozwa\u017caj\u0105 takie kwestie jak \u015bmier\u0107 czy sens \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Efekt horoskopowy\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Popularno\u015b\u0107 konstruktu WWO mo\u017cna wyja\u015bni\u0107 efektem horoskopowym (inaczej zwanym efektem Forera lub efektem Barnuma). Jest to obserwacja, \u017ce ludzie uznaj\u0105 za bardzo trafne w odniesieniu do siebie opisy osobowo\u015bci, kt\u00f3re w rzeczywisto\u015bci s\u0105 og\u00f3lnymi zestawami danych odnosz\u0105cymi si\u0119 do znacznej grupy ludzi. Efekt ten jest jednym z b\u0142\u0119d\u00f3w poznawczych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Negatywne konsekwencje WWO<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przez to, \u017ce ten termin zyska\u0142 na popularno\u015bci, wielu osobom jest \u0142atwiej ulec sile pozytywnego stereotypu i przyj\u0105\u0107, \u017ce jest si\u0119 (lub kto\u015b bliski jest) WWO. A to zamyka drog\u0119 do dalszej diagnozy i zastanowienia si\u0119, czy jaka\u015b koncepcja lub istniej\u0105ca klinicznie jednostka (np. autyzm czy PTSD) nie t\u0142umaczy lepiej prze\u017cywanych trudno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czym jest WWO? WWO to skr\u00f3t od wysoko wra\u017cliwej osoby. Poj\u0119cie to (z ang. HSP &#8211; highly sensitive person) jako pierwsza wprowadzi\u0142a psycholo\u017cka Elaine Aron w latach 90. XX wieku. Trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce wykorzysta\u0142a istniej\u0105cy w psychologii koncept wra\u017cliwo\u015bci sensorycznej &#8211; jednej z cech temperamentu wyodr\u0119bnionej m.in. przez Jana Strelaua. Jest to zdolno\u015b\u0107 reagowania na [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":207,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-206","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-info"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/206","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=206"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/206\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":208,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/206\/revisions\/208"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/207"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=206"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=206"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}