{"id":191,"date":"2026-03-30T13:04:04","date_gmt":"2026-03-30T11:04:04","guid":{"rendered":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/?p=191"},"modified":"2026-03-30T13:05:13","modified_gmt":"2026-03-30T11:05:13","slug":"depresja-klimatyczna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/2026\/03\/30\/depresja-klimatyczna\/","title":{"rendered":"Depresja klimatyczna"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy istnieje co\u015b takiego jak depresja klimatyczna?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce TAK.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nale\u017cy rozumie\u0107 to zjawisko jako depresj\u0119&nbsp;zwi\u0105zan\u0105 ze zmian\u0105 klimatu&nbsp;(<em>climate-related depression<\/em>)&nbsp;lub depresj\u0119 wywo\u0142an\u0105 zmian\u0105 klimatu&nbsp;(<em>climate-induced depression<\/em>).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Co z diagnoz\u0105 depresji wywo\u0142anej\/zwi\u0105zanej ze zmian\u0105 klimatu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cDepresja klimatyczna nie jest jednak osobn\u0105 diagnoz\u0105. Nie postuluje si\u0119 wprowadzenia takiej jednostki chorobowej. Podobnie nie ma depresji \u201epo rozstaniu\u201d czy \u201epo utracie pracy\u201d jako osobnych kategorii diagnostycznych, chocia\u017c liczne straty \u017cyciowe uprawdopodabniaj\u0105 zachorowanie na depresj\u0119. Zamiast tego ostry i przewlek\u0142y stres zwi\u0105zany ze zmian\u0105 klimatu mo\u017ce na zasadzie reakcji i przewlek\u0142ego obci\u0105\u017cenia prowadzi\u0107 i do depresji, i do innych zaburze\u0144 (ich list\u0119 poda\u0142a APA, 2014).\u201d &#8211; za: \u201cKlimatyczne ABC\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By mo\u017cna by\u0142o m\u00f3wi\u0107 o depresji wywo\u0142anej\/zwi\u0105zanej ze zmian\u0105 klimatu, osoba musi spe\u0142nia\u0107 kryteria klinicznej depresji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Symptomy depresji wg ICD-11<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wym\u00f3g #1: Konieczna jest obecno\u015b\u0107 jednego z dw\u00f3ch pierwszych objaw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Depresyjny nastr\u00f3j, uczucie pustki lub dra\u017cliwo\u015b\u0107<\/li>\n\n\n\n<li>Wyra\u017anie zmniejszone zainteresowanie lub przyjemno\u015b\u0107 z wykonywanych czynno\u015bci<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wym\u00f3g #2: Minimum 5 spo\u015br\u00f3d wymienionych (powy\u017cej + poni\u017cej) symptom\u00f3w ma miejsce przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 dnia, prawie codziennie przez co najmniej 2 tygodnie.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Zmniejszona zdolno\u015b\u0107 koncentracji i utrzymywania uwagi na zadaniach lub wyra\u017ane niezdecydowanie<\/li>\n\n\n\n<li>Przekonanie o niskiej samoocenie lub nadmierne i niew\u0142a\u015bciwe poczucie winy<\/li>\n\n\n\n<li>Brak nadziei na przysz\u0142o\u015b\u0107<\/li>\n\n\n\n<li>Nawracaj\u0105ce my\u015bli o \u015bmierci i my\u015bli samob\u00f3jcze lub dowody pr\u00f3b samob\u00f3jczych<\/li>\n\n\n\n<li>Znaczne zaburzenia snu lub nadmierna ilo\u015b\u0107 snu<\/li>\n\n\n\n<li>Znacz\u0105ca zmiana apetytu lub znacz\u0105ca zmiana masy cia\u0142a<\/li>\n\n\n\n<li>Pobudzenie lub spowolnienie psychoruchowe<\/li>\n\n\n\n<li>Zmniejszona energia, zm\u0119czenie (nawet przy minimalnym wysi\u0142ku)<\/li>\n\n\n\n<li>Znaczne upo\u015bledzenie funkcjonowania osobistego, rodzinnego, spo\u0142ecznego, edukacyjnego, zawodowego lub w innych wa\u017cnych obszarach. Je\u015bli funkcjonowanie zostaje utrzymane, to tylko dzi\u0119ki znacznemu dodatkowemu wysi\u0142kowi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy nadu\u017cywamy tego poj\u0119cia?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cWiele os\u00f3b m\u00f3wi\u0105cych o&nbsp;depresji klimatycznej nie ma jednak na my\u015bli depresji w&nbsp;sensie medycznym jako choroby. Zamiast tego w&nbsp;j\u0119zyku potocznym m\u00f3wi si\u0119 o&nbsp;\u201edepresji\u201d, u\u017cywaj\u0105c tego s\u0142owa jako metafory dla stan\u00f3w intensywnego cierpienia, za\u0142amania si\u0119 czy braku nadziei. W&nbsp;tym znaczeniu na to, co ludzie nazywaj\u0105 depresj\u0119 klimatyczn\u0105, mo\u017cna popatrze\u0107 raczej jako na kryzys egzystencjalny spowodowany powa\u017cnym i&nbsp;realnym zagro\u017ceniem cywilizacyjnym, kt\u00f3rego skala i&nbsp;znaczenie dopiero zaczynaj\u0105 do ludzi dociera\u0107.\u201d &#8211; za: \u201cKlimatyczne ABC\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jakie odczucia towarzysz\u0105 ludziom wobec zmiany klimatu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Zaprzeczanie i dystansowanie si\u0119<\/li>\n\n\n\n<li>Silne emocje klimatyczne, tj. smutek, bezradno\u015b\u0107, strach i\u00a0l\u0119k, poczucie straty, \u017ca\u0142oba, niepewno\u015b\u0107, dezorientacja, parali\u017c, apatia, przyt\u0142oczenie, panika, przewlek\u0142y stres, w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107 i\u00a0gniew, poczucie winy, poczucie krzywdy<\/li>\n\n\n\n<li>Solastalgia<\/li>\n\n\n\n<li>Depresja klimatyczna\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cytaty pochodz\u0105 z: Budziszewska, M., Karda\u015b, A., Bohdanowicz, Z., Warszawski, U. (2023). <em>Klimatyczne ABC. Interdyscyplinarne podstawy wsp\u00f3\u0142czesnej wiedzy o zmianie klimatu.<\/em> Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy istnieje co\u015b takiego jak depresja klimatyczna? Mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce TAK. Nale\u017cy rozumie\u0107 to zjawisko jako depresj\u0119&nbsp;zwi\u0105zan\u0105 ze zmian\u0105 klimatu&nbsp;(climate-related depression)&nbsp;lub depresj\u0119 wywo\u0142an\u0105 zmian\u0105 klimatu&nbsp;(climate-induced depression). Co z diagnoz\u0105 depresji wywo\u0142anej\/zwi\u0105zanej ze zmian\u0105 klimatu? \u201cDepresja klimatyczna nie jest jednak osobn\u0105 diagnoz\u0105. Nie postuluje si\u0119 wprowadzenia takiej jednostki chorobowej. Podobnie nie ma depresji \u201epo rozstaniu\u201d czy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":192,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-191","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-info"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=191"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":194,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/191\/revisions\/194"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}