{"id":173,"date":"2026-03-01T19:53:40","date_gmt":"2026-03-01T17:53:40","guid":{"rendered":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/?p=173"},"modified":"2026-03-01T19:53:40","modified_gmt":"2026-03-01T17:53:40","slug":"zinternalizowany-ableizm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/2026\/03\/01\/zinternalizowany-ableizm\/","title":{"rendered":"Zinternalizowany ableizm"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Definicja ableizmu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zjawisko ableizmu jest r\u00f3wnoleg\u0142e do termin\u00f3w takich jak seksizm, ageizm czy rasizm, a wi\u0119c zwi\u0105zanych z systemami podtrzymuj\u0105cymi dyskryminacj\u0119 ze wzgl\u0119du na pewien wymiar to\u017csamo\u015bci (Kr\u00f3l, 2020) i obejmuje negatywne postawy oraz zachowania dyskryminacyjne wobec os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 (Campbell, 2009).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ableizm dotyczy prze\u015bwiadczenia, \u017ce niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107 jako taka jest czym\u015b niepo\u017c\u0105danym, niekorzystnym czy te\u017c destrukcyjnym, co w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci, w my\u015bl uj\u0119cia medycznego, powinno by\u0107 leczone,\u00a0naprawione, a nawet wyeliminowane (Tomaszewski, Bargiel-Matusiewicz, Pisula, 2015).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Strategie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Australijska badaczka Fiona Kumari Campbell wskazuje na dwie strategie dzia\u0142ania uwewn\u0119trznionego ableizmu: taktyk\u0119 dystansowania (wykluczenie dotyczy innych, ale nie mnie) oraz na\u015bladowania normy (inni s\u0105 prawdziwie niepe\u0142nosprawni, ja nie) (Campbell, 2009).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Internalizacja\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Internalizacja (inaczej uwewn\u0119trznianie) oznacza przyjmowanie lub akceptowanie m.in. cudzych pogl\u0105d\u00f3w, przy jednoczesnym uwa\u017caniu ich za w\u0142asne i zwi\u0105zane z w\u0142asnym \u015bwiatopogl\u0105dem. Osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bciami, kt\u00f3re przyswoj\u0105 ableistyczne pogl\u0105dy na sw\u00f3j temat, mog\u0105&nbsp; m.in. czu\u0107 si\u0119 gorsze od innych, odczuwa\u0107 wstyd i my\u015ble\u0107, \u017ce stanowi\u0105 dla innych jedynie obci\u0105\u017cenie (J\u00f3hannsd\u00f3ttir, Egilson, Haraldsd\u00f3ttir, 2022).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Campbell, F. K. (2009). <em>Contours of Ableism. The Production of Disability and Abledness.<\/em> London: Palgrave Macmillan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">J\u00f3hannsd\u00f3ttir, \u00c1., Egilson, S. \u00de., Haraldsd\u00f3ttir, F. (2022). Implications of internalised ableism for the health and wellbeing of disabled young people. <em>Sociology of health &amp; illness, 44<\/em>(2), 360-376.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kr\u00f3l, A. (2020). <em>Niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107, macierzy\u0144stwo, opieka: autonomia reprodukcyjna i do\u015bwiadczenia macierzy\u0144stwa kobiet z niepe\u0142nosprawno\u015bciami w Polsce.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tomaszewski, P., Bargiel-Matusiewicz, K., Pisula, E. (2015). Mi\u0119dzy patologi\u0105 a kultur\u0105: spo\u0142eczne uwarunkowania niepe\u0142nosprawno\u015bci\u2013wprowadzenie. W: Tomaszewski P., Bargiel-Matusiewicz K., Pisula E., red. <em>Kulturowe i spo\u0142eczne aspekty niepe\u0142nosprawno\u015bci<\/em>. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 9-17.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Definicja ableizmu Zjawisko ableizmu jest r\u00f3wnoleg\u0142e do termin\u00f3w takich jak seksizm, ageizm czy rasizm, a wi\u0119c zwi\u0105zanych z systemami podtrzymuj\u0105cymi dyskryminacj\u0119 ze wzgl\u0119du na pewien wymiar to\u017csamo\u015bci (Kr\u00f3l, 2020) i obejmuje negatywne postawy oraz zachowania dyskryminacyjne wobec os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 (Campbell, 2009). Ableizm dotyczy prze\u015bwiadczenia, \u017ce niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107 jako taka jest czym\u015b niepo\u017c\u0105danym, niekorzystnym czy te\u017c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":174,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-173","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-info"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/173","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=173"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/173\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":175,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/173\/revisions\/175"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wiktoriawojciuk.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}