Badania pokazywały najczęściej, że różne rodzaje psychoterapii są równie skuteczne. W psychologii nazwano to zjawisko “werdyktem ptaka dodo” 🦤 Dlaczego akurat ptak dodo? Ptak dodo jest postacią z “Alicji w Krainie Czarów”. W pewnym momencie tej opowieści mówi: „wszyscy wygrali, więc wszystkim należą się nagrody”. Czy to oznacza, że każdy nurt psychoterapeutyczny nadaje się do […]
Definicja Poprzez romantyzowanie rozumie się przypisywanie postaciom heroicznego znaczenia, idealizowanie ich, glamoryzowanie ich czynów oraz gloryfikowanie ich postaw. Przejawy zjawiska W ostatnim czasie można zauważyć trend, który polega na tym, że głównie młode osoby romantyzują i pochwalają przestępców w internecie. Może to przybierać formę składania wyrazów wsparcia dla drobnych przestępców pod lokalnymi doniesieniami prasowymi, pisania […]
Definicja Dyskryminacja krzyżowa (zwana także wielokrotną lub intersekcjonalną) to, najprościej mówiąc, dyskryminacja z powodu więcej niż jednej cechy. Termin ten odnosi się do sytuacji, w której różne formy dyskryminacji, takie jak rasizm, seksizm, czy homofobia, nakładają się na siebie, tworząc unikalne i często bardziej złożone wyzwania dla osób, które doświadczają tych zjawisk jednocześnie. Przykłady Serkowska, […]
Tomaszewski, Wieczorek i Moroń (2018) podają następującą definicję audyzmu: 1. Pogląd, w myśl którego dana osoba jest lepsza od innych przez samą zdolność słyszenia lub zachowania się jak osoba słysząca. 2. System korzyści oparty na zdolności słyszenia. 3. Fonocentryzm, nastawienie łączące tożsamość człowieka z mową. Hauser i in. (2010, s. 490) “Audyzm zaczyna się od […]
Definicja ableizmu Zjawisko ableizmu jest równoległe do terminów takich jak seksizm, ageizm czy rasizm, a więc związanych z systemami podtrzymującymi dyskryminację ze względu na pewien wymiar tożsamości (Król, 2020) i obejmuje negatywne postawy oraz zachowania dyskryminacyjne wobec osób z niepełnosprawnością (Campbell, 2009). Ableizm dotyczy przeświadczenia, że niepełnosprawność jako taka jest czymś niepożądanym, niekorzystnym czy też […]
Definicja “Zinternalizowana homofobia to zjawisko polegające na przejawianiu uprzedzenia wobec homoseksualności i osób homoseksualnych, przy jednoczesnej obecności własnej, nieakceptowanej i tłumionej homoseksualności.” Podobne terminy “W opisie wewnętrznych uprzedzeń wśród przedstawicieli/przedstawicielek mniejszości można użyć terminu „zinternalizowana opresja”. W przypadku mniejszości seksualnej mówi się natomiast o zinternalizowanej homofobii (również bifobii i transfobii).” Mechanizm powstawania “Osoby dorastające w […]
Stres mniejszościowy rozumiany jest jako unikalne dla grup mniejszościowych, chroniczne i dodatkowe obciążenie, wynikające z doświadczenia społecznej stygmatyzacji, które może przekroczyć indywidualne zasoby radzenia sobie, prowadząc w konsekwencji do problemów w obszarze zdrowia psychicznego oraz fizycznego. Na stres mniejszościowy składają się nie tylko doświadczenia dyskryminacji i przemocy, ale także oczekiwania takich doświadczeń w przyszłości, uwewnętrznione […]
ASD to skrót od „autism spectrum disorder”, czyli zaburzeń ze spektrum autyzmu. Definicja ta rozpatruje autyzm z perspektywy medycznej. Jest używana m.in. w klasyfikacjach medycznych i literaturze fachowej dotyczącej autyzmu. ASC to skrót od „autism spectrum conditions”, czyli stanów ze spektrum autyzmu. Definicja ta rozpatruje autyzm z perspektywy demedykalizacji. Jest używana m.in. przez samorzeczniczki/samorzeczników, ale […]
Stimowanie (z ang. stimming) to powtarzanie ruchów lub dźwięków oraz manipulowanie obiektami w powtarzalny sposób. Inne określenia na stimy, na które można natrafić to: steoreotypie, zachowania autostymulujące, manieryzmy ruchowe, stereotypowe zachowania motoryczne, nietypowe zachowania sensoryczne, powtarzalne zachowania sensomotoryczne. Przykłady stimów: Obecnie wielu terapeutów i naukowców uważa, że nie należy zmieniać zachowań powtarzalnych, np. starając się […]
Przestymulowanie układu nerwowego definiuje się jako przeciążenie psychofizyczne, które zostało spowodowane długotrwałymi i zbyt intensywnymi doznaniami zmysłowymi. Przebodźcowanie układu nerwowego stanowi problem cywilizacyjny. Układ nerwowy współczesnego człowieka nie jest dostosowany do wyzwań, jakie stawia życie w XXI wieku: hałas, niewłaściwe oświetlenie (niebieskie światło urządzeń elektronicznych), nadmiar informacji płynących z otoczenia, w tym z social mediów, […]