Opis według ICD-11
Dysocjacyjne zaburzenie tożsamości (dissociative identity disorder, w skrócie DID) należy do grupy zaburzeń dysocjacyjnych. Obejmuje co najmniej dwa odrębne stany osobowości (tożsamości dysocjacyjne). Każdy stan osobowości obejmuje własny wzorzec doświadczania, postrzegania, myślenia i odnoszenia się do siebie, ciała i środowiska. Co najmniej dwa odrębne stany osobowości regularnie przejmują kontrolę nad świadomością jednostki i jej funkcjonowaniem w interakcji z innymi lub ze środowiskiem, np. w wykonywaniu określonych aspektów codziennego życia (tj. rodzicielstwo lub praca) lub w odpowiedzi na określone sytuacje (np. postrzegane jako zagrażające).
Zmianom stanu osobowości towarzyszą powiązane zmiany w odczuwaniu, percepcji, afekcie, poznaniu, pamięci, kontroli motorycznej i zachowaniu. Zazwyczaj występują epizody amnezji, które mogą być poważne. Objawy nie są lepiej wyjaśnione przez inne zaburzenie i nie są spowodowane bezpośrednim wpływem substancji lub leków na ośrodkowy układ nerwowy.
Przyczyny
Dysocjacyjne zaburzenie tożsamości jest często związane z poważnymi lub przewlekłymi traumatycznymi doświadczeniami życiowymi, zwłaszcza fizycznymi, seksualnymi i emocjonalnymi nadużyciami lub zaniedbaniem w dzieciństwie. Początek zmian tożsamości może być również wywołany przez usunięcie z trwających traumatyzujących okoliczności, śmierć lub poważną chorobę sprawcy przemocy lub przez inne niepowiązane traumatyczne doświadczenia w późniejszym życiu.
Diagnoza różnicowa
Powinna uwzględniać:
- Zaburzenia transowe i opętaniowe
- Częściowe dysocjacyjne zaburzenie tożsamości
- Inne zaburzenia dysocjacyjne
- Schizofrenię lub inne pierwotne zaburzenia psychotyczne
- Zespół stresu pourazowego (PTSD) i złożony zespół stresu pourazowego (cPTSD)
- Zaburzenie obsesyjno-kompulsywne
- Zaburzenia osobowości
Źródło:
WHO (2018). International Classification of Diseases 11th Revision. World Health Organization.