Definicja
Dyskryminacja krzyżowa (zwana także wielokrotną lub intersekcjonalną) to, najprościej mówiąc, dyskryminacja z powodu więcej niż jednej cechy. Termin ten odnosi się do sytuacji, w której różne formy dyskryminacji, takie jak rasizm, seksizm, czy homofobia, nakładają się na siebie, tworząc unikalne i często bardziej złożone wyzwania dla osób, które doświadczają tych zjawisk jednocześnie.
Przykłady
- osoby o kolorze skóry innym niż biały, które nie są cispłciowe (zagrożenia: rasizm i transfobia/enbyfobia)
- osoby z mniejszości narodowych z niepełnosprawnościami (zagrożenia: szowinizm i ableizm)
- starsze osoby nieheteronormatywne, mieszkające na terenach wiejskich i w małych miastach (zagrożenia: ageizm i homofobia)
- otyłe kobiety (zagrożenia: body shaming i seksizm)
Serkowska, 2013
“Koncepcja dyskryminacji krzyżowej (…) zakłada, że zarówno elementy tożsamości, jak i doświadczenie opresji i dyskryminacji nie funkcjonują oddzielnie dla każdej przesłanki, ale krzyżują się, splatają, tworząc w przypadku każdej osoby nowy system. I tak – kobiety z niepełnosprawnościami nie doświadczają dyskryminacji ze względu na płeć w taki sposób, jak kobiety sprawne, a dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność tak, jak mężczyźni z niepełnosprawnościami. W ich sytuacji te dwa elementy doświadczenia dyskryminacji tworzą część wspólną, stanowiąc o ich unikalnym położeniu.”
Serkowska, 2013
“(…) analizując doświadczenie dyskryminacji kobiet z niepełnosprawnościami, należy brać pod uwagę krzyżowość zarówno na poziomie tożsamości (gender i niepełnosprawność nie są tu „osobnymi kawałkami tortu”, ale się nakładają), jak również samą krzyżowość dyskryminacji i jej spotęgowane oraz zindywidualizowane przez tę krzyżowość konsekwencje.”
Źródło:
Serkowska, M. (2013). Gender a niepełnosprawność–dyskryminacja krzyżowa. Notatki z pracy trenerskiej.