Tomaszewski, Wieczorek i Moroń (2018) podają następującą definicję audyzmu:
1. Pogląd, w myśl którego dana osoba jest lepsza od innych przez samą zdolność słyszenia lub zachowania się jak osoba słysząca.
2. System korzyści oparty na zdolności słyszenia.
3. Fonocentryzm, nastawienie łączące tożsamość człowieka z mową.
Hauser i in. (2010, s. 490)
“Audyzm zaczyna się od określonej teorii człowieczeństwa. Mówiącej na przykład, że prototypowym ciałem człowieka jest organizm normalnie słyszący. W audyzmie ciało stanowi punkt wyjścia do klasyfikacji społecznej. Pogląd, jakoby podstawą różnicy było ciało (bo to ciało u osoby głuchej jest postrzegane jako niedoskonałe), jest wspólny dla audyzmu, rasizmu i seksizmu. Pogląd ten prowadzi do założenia, że ciała osób głuchych są niechciane, gorsze i wymagające naprawy. W takim stopniu, w jakim osoby głuche nie słyszą i nie mówią, postrzegane są one jako mniej inteligentne, mniej zdolne i mniej ludzkie.”
Audyzm indywidualny
Wiąże się ze zróżnicowanymi aktami zachowań względem g/Głuchych – od żartów aż do przestępstw związanych z dyskryminacją. Przejawy audyzmu indywidualnego można zaobserwować na przykład w urzędach, miejscach pracy i instytucjach, gdzie pracownikom zdarza się odmawiać pomocy g/Głuchym, ponieważ uważają oni komunikację z nimi za niemożliwą.
Audyzm nieświadomy
Mianem audyzmu nieświadomego określa się na przykład odsuwanie się w tramwaju od osób, które posługują się językiem migowym, nie umiejąc jednocześnie podać konkretnej przyczyny tego zachowania. Aby doszło do dyskryminacji, nie trzeba wówczas żywić wrogości do członków tej społeczności. Przejawiana dyskryminacja jest efektem jej „własnej nieświadomości, niewiedzy czy nawet wygodnictwa” (Bojarska, 2009, s. 7). Przykładem tak pojętej dyskryminacji jest pytanie do g/Głuchego o jego umiejętność użycia mowy.
Źródła:
Bojarska, K. (2009). Psychologiczne i społeczne uwarunkowania stereotypów, uprzedzeń i dyskryminacji. W: D. Denes (red.), Jak zorganizować wydarzenie antydyskryminacyjne. Podręcznik działań w społecznościach lokalnych (s. 7-28). Warszawa: Stowarzyszenie Lambda i Stowarzyszenie Otwarte Forum.
Hauser, P. C., O’Hearn, A., McKee, M., Steider, A., Thew, D. (2010). Deaf epistemology: Deafhood and deafness. American Annals of the Deaf, 154(5), 486-492.
Tomaszewski, P., Wieczorek, R., Moroń, E. (2018). Audyzm a opresja społeczna. W: J. Kowalska, R. Dziurla, K. Bargiel-Matuszewicz (red.). Kultura a zdrowie i niepełnosprawność (s. 161-189). Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.